فهرست مطالب
- ۱. مرور کلی محصول
- ۲. تفسیر عمیق و عینی پارامترهای فنی
- ۲.۱ ویژگیهای نورسنجی و رنگی
- ۲.۲ پارامترهای الکتریکی
- ۲.۳ ویژگیهای حرارتی
- ۳. توضیح سیستم دستهبندی (بینینگ)
- ۳.۱ دستهبندی طول موج/دمای رنگ
- ۳.۲ دستهبندی شار نوری
- ۳.۳ دستهبندی ولتاژ مستقیم
- ۴. تحلیل منحنیهای عملکرد
- ۴.۱ منحنی مشخصه جریان-ولتاژ (I-V)
- ۴.۲ وابستگی دمایی
- ۴.۳ توزیع طیفی توان
- ۵. اطلاعات مکانیکی و بستهبندی
- ۵.۱ نقشه ابعادی
- ۵.۲ چیدمان پد و طراحی فوتپرینت
- ۵.۳ شناسایی قطبیت
- ۶. راهنمای لحیمکاری و مونتاژ
- ۶.۱ پروفیل لحیمکاری رفلو
- ۶.۲ ملاحظات و نحوه کار
- ۷. اطلاعات بستهبندی و سفارش
- ۷.۱ مشخصات بستهبندی
- ۷.۲ برچسبگذاری و شماره قطعه
- ۸. توصیههای کاربردی
- ۸.۱ مدارهای کاربردی متداول
- ۸.۲ ملاحظات طراحی
- ۹. مقایسه فنی
- ۱۰. پرسشهای متداول
- ۱۱. موارد استفاده عملی
- ۱۲. معرفی اصول عملکرد
- ۱۳. روندهای توسعه
۱. مرور کلی محصول
این دیتاشیت فنی مربوط به یک نسخه مشخص (ریویژن) از قطعه LED است. اطلاعات اصلی ارائه شده نشان میدهد که قطعه در اولین نسخه بازنگری شده (نسخه ۱) قرار دارد و در تاریخ ۱۵ مارس ۲۰۱۳ به طور رسمی منتشر شده است. فاز چرخه عمر به عنوان "نسخه بازنگری شده" علامتگذاری شده که نشاندهنده بهروزرسانی یا اصلاح نسبت به نسخه قبلی است. دوره "انقضا" به عنوان "برای همیشه" ذکر شده که معمولاً به این معنی است که این دیتاشیت برای این نسخه خاص به طور نامحدود معتبر است یا این قطعه برای این نسخه تاریخ منسوخ شدن برنامهریزی شدهای ندارد. این سند به عنوان منبع قطعی برای مشخصات الکتریکی، نوری و مکانیکی این نسخه از قطعه عمل میکند و برای مهندسان، طراحان و متخصصان تدارکات درگیر در توسعه و تولید محصول در نظر گرفته شده است.
۲. تفسیر عمیق و عینی پارامترهای فنی
اگرچه بخش ارائه شده محدود است، اما یک دیتاشیت جامع برای قطعه LED در نسخه ۱ شامل پارامترهای فنی دقیق خواهد بود. این پارامترها برای طراحی صحیح مدار و اطمینان از برآورده شدن انتظارات عملکردی حیاتی هستند.
۲.۱ ویژگیهای نورسنجی و رنگی
یک دیتاشیت کامل پارامترهای نورسنجی کلیدی را مشخص میکند. طول موج غالب یا دمای رنگ مرتبط (CCT) رنگ نور ساطع شده را تعریف میکند، مانند سفید سرد، سفید گرم یا یک رنگ تکفام خاص مانند قرمز یا آبی. شار نوری که بر حسب لومن (lm) اندازهگیری میشود، نشاندهنده کل خروجی نور درک شده است. مختصات رنگی (مثلاً در نمودار CIE 1931) تعریف دقیقی از نقطه رنگ ارائه میدهد. شاخص نمود رنگ (CRI) ممکن است برای LEDهای سفید مشخص شود که نشان میدهد منبع نور تا چه حد رنگهای اجسام را در مقایسه با یک منبع نور طبیعی به درستی نشان میدهد. زاویه دید، که معمولاً به عنوان زاویهای که شدت نورانی نصف حداکثر است (مثلاً ۱۲۰ درجه) داده میشود، توزیع فضایی نور را توصیف میکند.
۲.۲ پارامترهای الکتریکی
مشخصات الکتریکی برای طراحی درایور اساسی هستند. ولتاژ مستقیم (Vf) افت ولتاژ در دو سر LED در یک جریان آزمایش مشخص است. این پارامتر برای تعیین الزامات منبع تغذیه بسیار مهم است. جریان مستقیم (If) جریان کاری توصیه شده است که مستقیماً بر خروجی نور و طول عمر تأثیر میگذارد. حداکثر مقادیر مجاز برای ولتاژ معکوس، جریان مستقیم پیک و اتلاف توان، محدودیتهای مطلق را تعریف میکنند که فراتر از آن ممکن است آسیب دائمی رخ دهد. مقاومت دینامیکی نیز ممکن است برای مدلسازی پیشرفتهتر در کاربردهای پالسی یا با جریان متغیر ارائه شود.
۲.۳ ویژگیهای حرارتی
عملکرد و طول عمر LED به شدت به مدیریت حرارتی وابسته است. مقاومت حرارتی اتصال به محیط (RθJA) میزان مؤثر بودن انتقال حرارت از اتصال نیمههادی به محیط اطراف را کمّی میکند. مقدار کمتر نشاندهنده اتلاف حرارت بهتر است. حداکثر دمای اتصال (Tj max) بالاترین دمایی است که تراشه LED میتواند بدون تخریب تحمل کند. کار کردن LED در دمای پایینتر از این دما، معمولاً از طریق هیتسینک کافی، برای حفظ شار نوری، پایداری رنگ و دستیابی به طول عمر نامی (که اغلب به عنوان L70 یا L50 تعریف میشود، یعنی زمانی که خروجی لومن به ۷۰٪ یا ۵۰٪ مقدار اولیه کاهش مییابد) ضروری است.
۳. توضیح سیستم دستهبندی (بینینگ)
تغییرات تولیدی، سیستم دستهبندی را برای طبقهبندی LEDها بر اساس پارامترهای کلیدی ضروری میسازد تا یکنواختی درون یک دسته تولیدی تضمین شود.
۳.۱ دستهبندی طول موج/دمای رنگ
LEDها بر اساس مختصات رنگی دقیق یا طول موج غالبشان در دستهها (بینها) مرتب میشوند. این امر اطمینان میدهد که محصولاتی که از چندین LED استفاده میکنند، ظاهر رنگی یکنواختی داشته باشند. برای LEDهای سفید، دستهها توسط محدودههایی در نمودار CIE و/یا توسط محدودههای دمای رنگ مرتبط (CCT) (مثلاً ۳۰۰۰K ± ۱۵۰K) تعریف میشوند.
۳.۲ دستهبندی شار نوری
LEDها همچنین بر اساس خروجی نورشان در یک جریان آزمایش استاندارد دستهبندی میشوند. یک کد دسته (مثلاً Flux Bin A, B, C) مربوط به یک محدوده حداقل و حداکثر شار نوری است. این به طراحان اجازه میدهد LEDهایی را انتخاب کنند که نیازهای روشنایی خاص کاربردشان را برآورده میکنند.
۳.۳ دستهبندی ولتاژ مستقیم
ولتاژ مستقیم (Vf) پارامتر دیگری است که در معرض تغییر است. دستهبندی بر اساس Vf به طراحی مدارهای درایور کارآمد کمک میکند، به ویژه هنگام اتصال چندین LED به صورت سری، زیرا عدم تعادل جریان و تلفات توان را به حداقل میرساند.
۴. تحلیل منحنیهای عملکرد
دادههای گرافیکی بینش عمیقتری در مورد رفتار LED تحت شرایط مختلف ارائه میدهند.
۴.۱ منحنی مشخصه جریان-ولتاژ (I-V)
منحنی I-V رابطه غیرخطی بین جریان مستقیم و ولتاژ مستقیم را نشان میدهد. این منحنی ولتاژ روشن شدن و چگونگی افزایش Vf با جریان را نشان میدهد. این منحنی برای انتخاب روش محدودکننده جریان مناسب (مقاومت، درایور جریان ثابت) ضروری است.
۴.۲ وابستگی دمایی
نمودارها معمولاً نشان میدهند که ولتاژ مستقیم با افزایش دمای اتصال چگونه کاهش مییابد (ضریب دمایی منفی). مهمتر از آن، آنها شار نوری نسبی را به عنوان تابعی از دمای اتصال به تصویر میکشند و کاهش خروجی نور با افزایش دما را نشان میدهند. این موضوع بر نیاز به طراحی حرارتی مؤثر تأکید میکند.
۴.۳ توزیع طیفی توان
نمودار توزیع طیفی شدت نسبی نور ساطع شده در هر طول موج را نشان میدهد. برای LEDهای تکفام، طول موج پیک و عرض طیفی (FWHM) را نشان میدهد. برای LEDهای سفید (که اغلب با فسفر تبدیل میشوند)، پیک LED پمپ آبی و طیف انتشار گستردهتر فسفر را نشان میدهد.
۵. اطلاعات مکانیکی و بستهبندی
مشخصات فیزیکی چیدمان PCB و مونتاژ صحیح را تضمین میکنند.
۵.۱ نقشه ابعادی
یک نقشه مکانیکی دقیق تمام ابعاد حیاتی را ارائه میدهد: طول، عرض، ارتفاع، شکل لنز و هرگونه برآمدگی. تلرانسها برای هر بعد مشخص شدهاند.
۵.۲ چیدمان پد و طراحی فوتپرینت
الگوی لند PCB توصیه شده (فوتپرینت) ارائه میشود که شامل اندازه، شکل و فاصله پدها است. این برای قابلیت اطمینان اتصال لحیم و اتصال حرارتی مناسب به PCB حیاتی است.
۵.۳ شناسایی قطبیت
روش شناسایی آند و کاتد به وضوح نشان داده شده است. این معمولاً از طریق علامتگذاری روی بدنه قطعه (مانند یک شکاف، نقطه یا گوشه بریده) یا یک طراحی پد نامتقارن انجام میشود.
۶. راهنمای لحیمکاری و مونتاژ
کار و مونتاژ صحیح برای قابلیت اطمینان حیاتی هستند.
۶.۱ پروفیل لحیمکاری رفلو
یک پروفیل دمایی رفلو توصیه شده ارائه میشود که شامل پیشگرم، خیساندن، دمای پیک رفلو و نرخهای خنکسازی است. حداکثر دما و زمان بالاتر از نقطه ذوب مشخص شدهاند تا از آسیب به بستهبندی LED و مواد داخلی جلوگیری شود.
۶.۲ ملاحظات و نحوه کار
راهنماها شامل محافظت در برابر ESD (تخلیه الکترواستاتیک) میشوند، زیرا LEDها به الکتریسیته ساکن حساس هستند. توصیههایی برای شرایط نگهداری (دما، رطوبت) به منظور حفظ قابلیت لحیمکاری و جلوگیری از جذب رطوبت (رتبه MSL) ارائه شدهاند.
۷. اطلاعات بستهبندی و سفارش
اطلاعات برای لجستیک و تدارکات.
۷.۱ مشخصات بستهبندی
جزئیات نحوه عرضه LEDها: نوع ریل (مثلاً ۷ اینچ، ۱۳ اینچ)، عرض نوار، فاصله پاکت و تعداد در هر ریل. جهتگیری درون نوار مشخص شده است.
۷.۲ برچسبگذاری و شماره قطعه
برچسب روی ریل یا جعبه شامل شماره قطعه کامل، تعداد، کد تاریخ و شماره دسته است. خود شماره قطعه یک کد است که ویژگیهای کلیدی مانند رنگ، دسته شار نوری، دسته ولتاژ و نوع بستهبندی را در بر میگیرد.
۸. توصیههای کاربردی
راهنمایی برای پیادهسازی قطعه در یک طراحی.
۸.۱ مدارهای کاربردی متداول
شِماتیکهای مدارهای درایور پایه نشان داده شدهاند، مانند استفاده از یک مقاومت سری با منبع ولتاژ ثابت یا به کارگیری یک آیسی درایور LED جریان ثابت اختصاصی برای بازدهی و پایداری بهتر.
۸.۲ ملاحظات طراحی
ملاحظات کلیدی شامل مدیریت حرارتی (مساحت مس PCB، وایاهای حرارتی، هیتسینک خارجی احتمالی)، طراحی نوری (انتخاب لنز، اپتیک ثانویه) و چیدمان الکتریکی برای به حداقل رساندن نویز و اطمینان از جریان پایدار است.
۹. مقایسه فنی
اگرچه مختص این نسخه است، اما مزایا ممکن است شامل بهبود بازده نوری (لومن بر وات) در مقایسه با نسخه قبلی یا محصولات رقیب، یکنواختی رنگ بهتر (دستهبندی دقیقتر)، دادههای قابلیت اطمینان بهبودیافته (طول عمر L70 طولانیتر) یا اندازه بستهبندی فشردهتر برای امکان طراحیهای با چگالی بالاتر باشد. وضعیت "نسخه ۱" خود نشاندهنده اصلاحات و بهینهسازیهای مبتنی بر بازخورد یا پیشرفتهای حاصل از انتشار اولیه است.
۱۰. پرسشهای متداول
سؤالات متداول مبتنی بر پارامترهای فنی شامل موارد زیر است: "جریان درایو توصیه شده برای حداکثر طول عمر چیست؟" (پاسخ: معمولاً در جریان نامی If یا پایینتر از آن). "شار نوری در طول زمان چگونه کاهش مییابد؟" (رجوع به منحنیهای طول عمر و رتبههای L70/L50). "آیا میتوانم این LED را با یک منبع ولتاژ راهاندازی کنم؟" (پاسخ: بدون مکانیزم محدودکننده جریان به دلیل مشخصه نمایی I-V LED توصیه نمیشود). "اثر دیمرینگ PWM بر رنگ چیست؟" (اگر فرکانس به اندازه کافی بالا باشد معمولاً ناچیز است، اما دیتاشیت ممکن است مشخص کند).
۱۱. موارد استفاده عملی
بر اساس کاربردهای متداول LED، این قطعه میتواند در موارد زیر استفاده شود: ماژولهای روشنایی عمومی (چراغهای توکار، چراغهای پنلی)، که در آن یکنواختی رنگ و بازدهی بالا کلیدی هستند. روشنایی داخلی خودرو (چراغهای سقفی، نورپردازی تزئینی)، که نیازمند قابلیت اطمینان در محدوده دمایی وسیع است. واحدهای نور پسزمینه برای نمایشگرهای LCD، که در آن یکنواختی روشنایی حیاتی است. نورپردازی تزئینی و معماری، با بهرهگیری از نقطه رنگ خاص آن. چراغهای نشانگر الکترونیک مصرفی، با استفاده از اندازه فشرده آن.
۱۲. معرفی اصول عملکرد
دیودهای ساطعکننده نور (LEDها) دستگاههای نیمههادی هستند که وقتی جریان الکتریکی از آنها میگذرد نور ساطع میکنند. این پدیده، که الکترولومینسانس نامیده میشود، زمانی رخ میدهد که الکترونها با حفرههای الکترونی درون دستگاه بازترکیب میشوند و انرژی را به شکل فوتون آزاد میکنند. رنگ نور توسط شکاف باند انرژی ماده نیمههادی مورد استفاده تعیین میشود. برای LEDهای سفید، یک تراشه LED آبی یا فرابنفش با یک ماده فسفر پوشش داده میشود که بخشی از نور آبی/فرابنفش را جذب کرده و آن را به صورت زرد یا طیف گستردهتری دوباره ساطع میکند و در ترکیب با هم نور سفید تولید میکند.
۱۳. روندهای توسعه
صنعت LED همچنان در حال تکامل است. روندها شامل تلاش برای دستیابی به بازده نوری هرچه بالاتر برای کاهش مصرف انرژی است. بهبود کیفیت رنگ، مانند مقادیر CRI و R9 (قرمز اشباع) بالاتر، برای کاربردهایی که نیازمند نمود رنگ عالی هستند. توسعه سیستمهای فسفر جدید برای رنگ پایدارتر در طول عمر و دما. کوچکسازی بستهبندیها برای کاربردهای با چگالی فوقالعاده بالا. ادغام الکترونیک کنترل مستقیماً با تراشه یا بستهبندی LED، منجر به LEDهای "هوشمند" یا "متصل" میشود. تمرکز بیشتر بر روی مدلهای پیشبینی قابلیت اطمینان و طول عمر، به ویژه برای کاربردهای سخت مانند چراغهای جلوی خودرو.
اصطلاحات مشخصات LED
توضیح کامل اصطلاحات فنی LED
عملکرد نوربرقی
| اصطلاح | واحد/نمایش | توضیح ساده | چرا مهم است |
|---|---|---|---|
| بازده نوری | لومن/وات | خروجی نور در هر وات برق، بالاتر به معنای صرفهجویی بیشتر انرژی است. | مستقیماً درجه بازده انرژی و هزینه برق را تعیین میکند. |
| شار نوری | لومن | کل نور ساطع شده از منبع، معمولاً "روشنی" نامیده میشود. | تعیین میکند که نور به اندازه کافی روشن است یا نه. |
| زاویه دید | درجه، مثل 120 درجه | زاویهای که شدت نور به نصف کاهش مییابد، عرض پرتو را تعیین میکند. | بر محدوده روشنایی و یکنواختی تأثیر میگذارد. |
| دمای رنگ | کلوین، مثل 2700K/6500K | گرمی/سردی نور، مقادیر پایین زرد/گرم، مقادیر بالا سفید/سرد. | جو روشنایی و سناریوهای مناسب را تعیین میکند. |
| شاخص نمود رنگ | بدون واحد، 100-0 | توانایی ارائه دقیق رنگهای جسم، Ra≥80 خوب است. | بر اصالت رنگ تأثیر میگذارد، در مکانهای پرتقاضا مانند مراکز خرید، موزهها استفاده میشود. |
| تلرانس رنگ | مراحل بیضی مکآدام، مثل "5 مرحله" | متریک سازگاری رنگ، مراحل کوچکتر به معنای رنگ سازگارتر است. | رنگ یکنواخت را در سراسر همان دسته LEDها تضمین میکند. |
| طول موج غالب | نانومتر، مثل 620 نانومتر (قرمز) | طول موج متناظر با رنگ LEDهای رنگی. | فام قرمز، زرد، سبز LEDهای تکرنگ را تعیین میکند. |
| توزیع طیفی | منحنی طول موج در مقابل شدت | توزیع شدت در طول موجها را نشان میدهد. | بر نمود رنگ و کیفیت رنگ تأثیر میگذارد. |
پارامترهای الکتریکی
| اصطلاح | نماد | توضیح ساده | ملاحظات طراحی |
|---|---|---|---|
| ولتاژ مستقیم | Vf | حداقل ولتاژ برای روشن کردن LED، مانند "آستانه شروع". | ولتاژ درایور باید ≥Vf باشد، ولتاژها برای LEDهای سری جمع میشوند. |
| جریان مستقیم | If | مقدار جریان برای عملکرد عادی LED. | معمولاً درایو جریان ثابت، جریان روشنایی و طول عمر را تعیین میکند. |
| حداکثر جریان پالس | Ifp | جریان اوج قابل تحمل برای دورههای کوتاه، برای تاریکی یا فلاش استفاده میشود. | عرض پالس و چرخه وظیفه باید به شدت کنترل شود تا از آسیب جلوگیری شود. |
| ولتاژ معکوس | Vr | حداکثر ولتاژ معکوسی که LED میتواند تحمل کند، فراتر از آن ممکن است باعث شکست شود. | مدار باید از اتصال معکوس یا جهش ولتاژ جلوگیری کند. |
| مقاومت حرارتی | Rth (°C/W) | مقاومت در برابر انتقال حرارت از تراشه به لحیم، پایینتر بهتر است. | مقاومت حرارتی بالا نیاز به اتلاف حرارت قویتر دارد. |
| مقاومت ESD | V (HBM)، مثل 1000V | توانایی مقاومت در برابر تخلیه الکترواستاتیک، بالاتر به معنای کمتر آسیبپذیر است. | اقدامات ضد استاتیک در تولید لازم است، به ویژه برای LEDهای حساس. |
مدیریت حرارتی و قابلیت اطمینان
| اصطلاح | متریک کلیدی | توضیح ساده | تأثیر |
|---|---|---|---|
| دمای اتصال | Tj (°C) | دمای عملیاتی واقعی داخل تراشه LED. | هر کاهش 10°C ممکن است طول عمر را دو برابر کند؛ خیلی زیاد باعث افت نور، تغییر رنگ میشود. |
| افت لومن | L70 / L80 (ساعت) | زمانی که روشنایی به 70% یا 80% مقدار اولیه کاهش یابد. | مستقیماً "عمر خدمت" LED را تعریف میکند. |
| نگهداری لومن | % (مثل 70%) | درصد روشنایی باقیمانده پس از زمان. | نشاندهنده حفظ روشنایی در طول استفاده بلندمدت است. |
| تغییر رنگ | Δu′v′ یا بیضی مکآدام | درجه تغییر رنگ در حین استفاده. | بر یکنواختی رنگ در صحنههای روشنایی تأثیر میگذارد. |
| پیری حرارتی | تخریب ماده | تخریب ناشی از دمای بالا در بلندمدت. | ممکن است باعث افت روشنایی، تغییر رنگ یا خرابی مدار باز شود. |
بسته بندی و مواد
| اصطلاح | انواع رایج | توضیح ساده | ویژگیها و کاربردها |
|---|---|---|---|
| نوع بستهبندی | EMC، PPA، سرامیک | ماده محفظه محافظ تراشه، ارائه رابط نوری/حرارتی. | EMC: مقاومت حرارتی خوب، هزینه کم؛ سرامیک: اتلاف حرارت بهتر، عمر طولانیتر. |
| ساختار تراشه | جلو، تراشه معکوس | چینش الکترود تراشه. | تراشه معکوس: اتلاف حرارت بهتر، کارایی بالاتر، برای توان بالا. |
| پوشش فسفر | YAG، سیلیکات، نیترید | تراشه آبی را میپوشاند، مقداری را به زرد/قرمز تبدیل میکند، به سفید مخلوط میکند. | فسفرهای مختلف بر کارایی، CCT و CRI تأثیر میگذارند. |
| عدسی/اپتیک | مسطح، میکروعدسی، TIR | ساختار نوری روی سطح که توزیع نور را کنترل میکند. | زاویه دید و منحنی توزیع نور را تعیین میکند. |
کنترل کیفیت و دسته بندی
| اصطلاح | محتوای دستهبندی | توضیح ساده | هدف |
|---|---|---|---|
| دسته لومن | کد مثل 2G، 2H | گروهبندی بر اساس روشنایی، هر گروه مقادیر حداقل/حداکثر لومن دارد. | روشنایی یکنواخت را در همان دسته تضمین میکند. |
| دسته ولتاژ | کد مثل 6W، 6X | گروهبندی بر اساس محدوده ولتاژ مستقیم. | تسهیل تطبیق درایور، بهبود بازده سیستم. |
| دسته رنگ | بیضی مکآدام 5 مرحلهای | گروهبندی بر اساس مختصات رنگ، اطمینان از محدوده باریک. | یکنواختی رنگ را تضمین میکند، از رنگ ناهموار در داخل وسایل جلوگیری میکند. |
| دسته CCT | 2700K، 3000K و غیره | گروهبندی بر اساس CCT، هر کدام محدوده مختصات مربوطه را دارد. | الزامات CCT صحنه مختلف را برآورده میکند. |
آزمون و گواهینامه
| اصطلاح | استاندارد/آزمون | توضیح ساده | اهمیت |
|---|---|---|---|
| LM-80 | آزمون نگهداری لومن | روشنایی بلندمدت در دمای ثابت، ثبت افت روشنایی. | برای تخمین عمر LED استفاده میشود (با TM-21). |
| TM-21 | استاندارد تخمین عمر | عمر را تحت شرایط واقعی بر اساس دادههای LM-80 تخمین میزند. | پیشبینی علمی عمر ارائه میدهد. |
| IESNA | انجمن مهندسی روشنایی | روشهای آزمون نوری، الکتریکی، حرارتی را پوشش میدهد. | پایه آزمون شناخته شده صنعت. |
| RoHS / REACH | گواهی محیط زیست | اطمینان از عدم وجود مواد مضر (سرب، جیوه). | شرط دسترسی به بازار در سطح بینالمللی. |
| ENERGY STAR / DLC | گواهی بازده انرژی | گواهی بازده انرژی و عملکرد برای محصولات روشنایی. | در خریدهای دولتی، برنامههای یارانه استفاده میشود، رقابتپذیری را افزایش میدهد. |