فهرست مطالب
- 1. مرور محصول
- 2. پارامترهای فنی
- 2.1 مشخصات الکتریکی
- 2.2 مشخصات نوری
- 2.3 مشخصات حرارتی
- 3. منحنیهای عملکرد و تحلیل
- 3.1 منحنی مشخصه جریان-ولتاژ (I-V)
- 3.2 شار نوری نسبی در مقابل جریان مستقیم
- 3.3 شار نوری نسبی در مقابل دمای پیوند
- 3.4 توزیع طیفی
- 4. سیستم دستهبندی و طبقهبندی
- 4.1 دستهبندی طول موج / دمای رنگ
- 4.2 دستهبندی شار نوری
- 4.3 دستهبندی ولتاژ مستقیم
- 5. اطلاعات مکانیکی و بستهبندی
- 5.1 ابعاد پکیج و نقشه کلی
- 5.2 چیدمان پد و طراحی پد لحیمکاری
- 5.3 شناسایی قطبیت
- 6. راهنمای لحیمکاری و مونتاژ
- 6.1 پروفیل لحیمکاری رفلو
- 6.2 احتیاطهای حمل و نگهداری
- 7. اطلاعات بستهبندی و سفارش
- 7.1 مشخصات نوار و قرقره
- 7.2 اطلاعات برچسب و سیستم شماره قطعه
- 8. نکات کاربردی و ملاحظات طراحی
- 8.1 مدارهای کاربردی متداول
- 8.2 ملاحظات طراحی حرارتی
- 8.3 ملاحظات طراحی نوری
- 9. قابلیت اطمینان و تضمین کیفیت
- 10. مقایسه و تمایز فنی
- 11. پرسشهای متداول (FAQ)
- 11.1 شار نوری چگونه اندازهگیری میشود؟
- 11.2 آیا میتوان LED را بالاتر از جریان نامی حداکثر مطلق به کار برد؟
- 11.3 چه عاملی باعث کاهش تدریجی نوردهی در طول زمان میشود؟
- 12. مثالهای کاربردی عملی
- 12.1 مثال 1: واحد نور پسزمینه برای نمایشگر کوچک
- 12.2 مثال 2: نشانگر وضعیت روی دستگاه مصرفی
- 13. معرفی اصل عملکرد
- 14. روندها و تحولات صنعت
1. مرور محصول
این سند، مشخصات فنی جامعی را برای یک سری از قطعات LED ارائه میدهد. محتوا به گونهای ساختار یافته است که اطلاعات دقیق لازم برای مهندسان و طراحان جهت ادغام در سیستمها و کاربردهای الکترونیکی مختلف را فراهم کند. تمرکز اصلی بر ارائه بینشهای عینی و مبتنی بر داده در مورد قابلیتها و محدودههای عملیاتی قطعه است.
2. پارامترهای فنی
بخشهای زیر، پارامترهای حیاتی الکتریکی، نوری و حرارتی که محدوده عملکرد LED را تعریف میکنند، به تفصیل شرح میدهند. تمام مقادیر بر اساس شرایط آزمایش استاندارد هستند، مگر اینکه خلاف آن ذکر شده باشد.
2.1 مشخصات الکتریکی
پارامترهای الکتریکی کلیدی شامل ولتاژ مستقیم، ولتاژ معکوس و جریان مستقیم میشوند. این پارامترها برای طراحی مدار درایو مناسب و اطمینان از عملکرد مطمئن در محدوده عملیاتی ایمن (SOA) قطعه ضروری هستند. ولتاژ مستقیم معمولاً با جریان مستقیم و دمای پیوند تغییر میکند که در منحنیهای عملکرد بعدی به تفصیل شرح داده شده است.
2.2 مشخصات نوری
عملکرد نوری با پارامترهایی مانند شار نوری، طول موج غالب و دمای رنگ (برای LEDهای سفید) مشخص میشود. این سند مقادیر حداقل، معمول و حداکثر را تعیین میکند. توجه به این نکته بسیار مهم است که خروجی نوری به شدت به جریان درایو و شرایط حرارتی وابسته است.
2.3 مشخصات حرارتی
مدیریت حرارتی برای طول عمر و پایداری عملکرد LED حیاتی است. پارامترهای کلیدی شامل مقاومت حرارتی از پیوند به نقطه لحیمکاری (Rthj-sp) و حداکثر دمای مجاز پیوند (Tj) میشوند. برای حفظ دمای پیوند (Tj) زیر رتبه حداکثر آن در تمام شرایط کاری، نیاز به هیت سینک مناسب است.
3. منحنیهای عملکرد و تحلیل
دادههای گرافیکی درک عمیقتری از رفتار LED در شرایط مختلف ارائه میدهند.
3.1 منحنی مشخصه جریان-ولتاژ (I-V)
منحنی I-V رابطه بین ولتاژ مستقیم و جریان مستقیم را نشان میدهد. این منحنی غیرخطی و مشخصه یک دیود است. این منحنی برای انتخاب مقاومتهای محدودکننده جریان یا طراحی درایورهای جریان ثابت اساسی است.
3.2 شار نوری نسبی در مقابل جریان مستقیم
این منحنی نشان میدهد که نوردهی چگونه با جریان درایو مقیاس مییابد. در حالی که افزایش جریان، خروجی را تقویت میکند، اما باعث افزایش اتلاف توان و دمای پیوند نیز میشود که میتواند منجر به افت بازده و تسریع در تخریب فراتر از نقطه خاصی شود.
3.3 شار نوری نسبی در مقابل دمای پیوند
نوردهی LED با افزایش دمای پیوند کاهش مییابد. این منحنی آن رابطه را کمی میکند و اهمیت طراحی حرارتی مؤثر را برای حفظ روشنایی یکنواخت در طول عمر محصول برجسته میسازد.
3.4 توزیع طیفی
برای LEDهای رنگی، این نمودار شدت نور ساطع شده در سراسر طیف مرئی را نشان میدهد که حول طول موج غالب متمرکز است. برای LEDهای سفید، طیف گسترده تبدیل شده توسط فسفر را نشان میدهد که معیارهای کلیدی آن دمای رنگ مرتبط (CCT) و شاخص نمود رنگ (CRI) هستند.
4. سیستم دستهبندی و طبقهبندی
برای اطمینان از یکنواختی، LEDها بر اساس پارامترهای کلیدی اندازهگیری شده در طول تولید، در دستههای مختلف دستهبندی میشوند.
4.1 دستهبندی طول موج / دمای رنگ
LEDها در محدودههای تنگ طول موج یا CCT گروهبندی میشوند. این امر به طراحان اجازه میدهد تا قطعاتی را انتخاب کنند که با نیازهای رنگ خاص برای کاربردشان مطابقت دارد و یکنواختی بصری را در سیستمهای چند LED تضمین میکند.
4.2 دستهبندی شار نوری
قطعات بر اساس نوردهی آنها در یک جریان آزمایش مشخص طبقهبندی میشوند. این دستهبندی در پیشبینی و دستیابی به سطوح روشنایی هدف در طراحی نهایی کمک میکند.
4.3 دستهبندی ولتاژ مستقیم
دستهبندی بر اساس ولتاژ مستقیم به طراحی منابع تغذیه کارآمدتر کمک میکند و میتواند برای کاربردهایی که تطابق دقیق ولتاژ در چندین LED سری مورد نیاز است، مهم باشد.
5. اطلاعات مکانیکی و بستهبندی
5.1 ابعاد پکیج و نقشه کلی
یک نقشه ابعادی دقیق ارائه شده است که طول، عرض، ارتفاع کلی و ویژگیهای کلیدی مانند شکل لنز و پیکربندی لیدفریم را مشخص میکند. تلرانسهای حیاتی نشان داده شدهاند.
5.2 چیدمان پد و طراحی پد لحیمکاری
فوتپرینت (الگوی لند) توصیه شده برای چیدمان PCB مشخص شده است. رعایت این ابعاد برای دستیابی به اتصالات لحیمکاری قابل اطمینان، تراز مناسب و انتقال حرارت مؤثر از پکیج به PCB حیاتی است.
5.3 شناسایی قطبیت
روش شناسایی آند و کاتد به وضوح نشان داده شده است، معمولاً از طریق یک نشانگر بصری روی پکیج (مانند یک شکاف، گوشه بریده یا نقطه) یا طراحی لید نامتقارن.
6. راهنمای لحیمکاری و مونتاژ
6.1 پروفیل لحیمکاری رفلو
یک پروفیل دمایی رفلو توصیه شده ارائه شده است که شامل فازهای پیشگرم، خیساندن، رفلو و خنکسازی با محدودیتهای زمانی و دمایی خاص (مانند دمای اوج، زمان بالاتر از نقطه مایع) میشود. تجاوز از این محدودیتها میتواند به ساختار داخلی LED یا لنز اپوکسی آسیب برساند.
6.2 احتیاطهای حمل و نگهداری
LEDها به تخلیه الکترواستاتیک (ESD) و رطوبت حساس هستند. راهنماها شامل استفاده از روشهای حمل و نقل ایمن در برابر ESD و نگهداری قطعات در محیط خشک است. برای پکیجهای حساس به رطوبت، ممکن است دستورالعملهای پخت قبل از لحیمکاری مورد نیاز باشد.
7. اطلاعات بستهبندی و سفارش
7.1 مشخصات نوار و قرقره
جزئیات مربوط به عرض نوار حامل، ابعاد جیب، قطر قرقره و جهتگیری برای تجهیزات مونتاژ خودکار ارائه شده است.
7.2 اطلاعات برچسب و سیستم شماره قطعه
ساختار شماره قطعه توضیح داده شده است که هر بخش نمایانگر ویژگیهای خاصی مانند رنگ، دسته شار نوری، دسته ولتاژ و نوع بستهبندی است. این امر امکان سفارش دقیق مشخصات مورد نیاز را فراهم میکند.
8. نکات کاربردی و ملاحظات طراحی
8.1 مدارهای کاربردی متداول
پیکربندیهای مدار پایه مورد بحث قرار گرفتهاند، مانند استفاده از یک مقاومت سری با منبع ولتاژ ثابت یا به کارگیری یک IC درایور LED جریان ثابت اختصاصی برای بازدهی و کنترل بهتر.
8.2 ملاحظات طراحی حرارتی
توصیههای عملی برای چیدمان PCB به منظور افزایش اتلاف حرارت ارائه شده است: استفاده از وایاهای حرارتی زیر پد حرارتی، به کارگیری پور مس و اطمینان از جریان هوای کافی در محفظه.
8.3 ملاحظات طراحی نوری
عوامل مؤثر بر توزیع نوری نهایی ذکر شدهاند، مانند زاویه دید LED، استفاده بالقوه از اپتیک ثانویه (لنزها، دیفیوزرها) و تأثیر سطوح بازتابی یا جاذب مجاور.
9. قابلیت اطمینان و تضمین کیفیت
این سند به آزمایشهای استاندارد قابلیت اطمینان انجام شده روی محصول اشاره میکند که ممکن است شامل آزمایشهای عمر عملیاتی در دمای بالا (HTOL)، نگهداری در دمای پایین، چرخه دمایی و مقاومت در برابر رطوبت باشد. این آزمایشها اطمینان میدهند که قطعه با استانداردهای صنعتی برای دوام در شرایط محیطی مختلف مطابقت دارد.
10. مقایسه و تمایز فنی
در حالی که نام رقبای خاص حذف شده است، این سند ممکن است مزایای کلیدی این خانواده محصول را در زمینههایی مانند بازده نوری بالاتر (لومن بر وات)، یکنواختی رنگ بهتر در بین دستهها، مقاومت حرارتی کمتر یا اندازه پکیج فشردهتر در مقایسه با نسلهای قبلی یا جایگزینهای متداول برجسته کند.
11. پرسشهای متداول (FAQ)
این بخش به سوالات متداول بر اساس پارامترهای فنی میپردازد.
11.1 شار نوری چگونه اندازهگیری میشود؟
شار نوری معمولاً در یک کره انتگرالگیر تحت شرایط پالسی در یک جریان مشخص (مثلاً 20mA برای LEDهای سیگنال کوچک) و در دمای پیوند تثبیت شده (اغلب 25 درجه سانتیگراد) اندازهگیری میشود تا یک خط پایه استاندارد ارائه شود.
11.2 آیا میتوان LED را بالاتر از جریان نامی حداکثر مطلق به کار برد؟
خیر. تجاوز از رتبههای حداکثر مطلق، حتی به طور مختصر، میتواند باعث خرابی فاجعهبار فوری یا کاهش قابل توجه قابلیت اطمینان بلندمدت به دلیل مکانیسمهای تخریب تسریع شده شود.
11.3 چه عاملی باعث کاهش تدریجی نوردهی در طول زمان میشود؟
این پدیده به عنوان افت لومن شناخته میشود. این امر عمدتاً ناشی از تخریب تدریجی مواد نیمههادی و فسفرها (در صورت وجود) به دلیل عواملی مانند دمای پیوند بالا، جریان درایو بالا و تنش محیطی است.
12. مثالهای کاربردی عملی
12.1 مثال 1: واحد نور پسزمینه برای نمایشگر کوچک
برای نور پسزمینه LCD تکرنگ، چندین LED از یک دسته رنگ یکسان در یک آرایه چیده میشوند. یک درایور جریان ثابت، روشنایی یکنواخت را تضمین میکند. طراحی باید گرمای تولید شده توسط آرایه را در فضای محدود مجموعه نمایشگر مدیریت کند.
12.2 مثال 2: نشانگر وضعیت روی دستگاه مصرفی
یک LED منفرد که توسط یک پین GPIO از طریق یک مقاومت محدودکننده جریان راهاندازی میشود، نشانگر وضعیت سادهای را فراهم میکند. مقدار مقاومت بر اساس ولتاژ تغذیه، ولتاژ مستقیم LED و جریان مورد نظر محاسبه میشود.
13. معرفی اصل عملکرد
یک LED یک دیود نیمههادی است. هنگامی که ولتاژ مستقیم اعمال میشود، الکترونها با حفرهها در داخل دستگاه بازترکیب میشوند و انرژی را به شکل فوتون آزاد میکنند. طول موج (رنگ) نور ساطع شده توسط گپ انرژی ماده نیمههادی مورد استفاده تعیین میشود. LEDهای سفید معمولاً با پوشش دادن یک چیپ LED آبی با فسفر زرد ایجاد میشوند که مقداری از نور آبی را به زرد تبدیل میکند و در نتیجه درک نور سفید را ایجاد میکند.
14. روندها و تحولات صنعت
صنعت LED همچنان در حال تحول است. روندهای کلی شامل تلاش مستمر برای دستیابی به بازده نوری بالاتر به منظور کاهش مصرف انرژی، بهبود کیفیت و یکنواختی رنگ، توسعه فرمفاکتورهای نوین (مانند مینیLEDها، میکروLEDها) و افزایش ادغام با سیستمهای کنترل هوشمند برای کاربردهای نورپردازی پویا است. پیشرفتها در علم مواد و فناوریهای بستهبندی، محرکهای کلیدی پشت این روندها هستند.
سلب مسئولیت:تمام اطلاعات موجود در این سند ممکن است بدون اطلاع قبلی تغییر کند. مسئولیت کاربر است که مناسب بودن محصول را برای کاربرد خاص خود تأیید کند و اطمینان حاصل کند که طراحی آنها با تمام استانداردهای ایمنی و نظارتی مرتبط مطابقت دارد.
اصطلاحات مشخصات LED
توضیح کامل اصطلاحات فنی LED
عملکرد نوربرقی
| اصطلاح | واحد/نمایش | توضیح ساده | چرا مهم است |
|---|---|---|---|
| بازده نوری | لومن/وات | خروجی نور در هر وات برق، بالاتر به معنای صرفهجویی بیشتر انرژی است. | مستقیماً درجه بازده انرژی و هزینه برق را تعیین میکند. |
| شار نوری | لومن | کل نور ساطع شده از منبع، معمولاً "روشنی" نامیده میشود. | تعیین میکند که نور به اندازه کافی روشن است یا نه. |
| زاویه دید | درجه، مثل 120 درجه | زاویهای که شدت نور به نصف کاهش مییابد، عرض پرتو را تعیین میکند. | بر محدوده روشنایی و یکنواختی تأثیر میگذارد. |
| دمای رنگ | کلوین، مثل 2700K/6500K | گرمی/سردی نور، مقادیر پایین زرد/گرم، مقادیر بالا سفید/سرد. | جو روشنایی و سناریوهای مناسب را تعیین میکند. |
| شاخص نمود رنگ | بدون واحد، 100-0 | توانایی ارائه دقیق رنگهای جسم، Ra≥80 خوب است. | بر اصالت رنگ تأثیر میگذارد، در مکانهای پرتقاضا مانند مراکز خرید، موزهها استفاده میشود. |
| تلرانس رنگ | مراحل بیضی مکآدام، مثل "5 مرحله" | متریک سازگاری رنگ، مراحل کوچکتر به معنای رنگ سازگارتر است. | رنگ یکنواخت را در سراسر همان دسته LEDها تضمین میکند. |
| طول موج غالب | نانومتر، مثل 620 نانومتر (قرمز) | طول موج متناظر با رنگ LEDهای رنگی. | فام قرمز، زرد، سبز LEDهای تکرنگ را تعیین میکند. |
| توزیع طیفی | منحنی طول موج در مقابل شدت | توزیع شدت در طول موجها را نشان میدهد. | بر نمود رنگ و کیفیت رنگ تأثیر میگذارد. |
پارامترهای الکتریکی
| اصطلاح | نماد | توضیح ساده | ملاحظات طراحی |
|---|---|---|---|
| ولتاژ مستقیم | Vf | حداقل ولتاژ برای روشن کردن LED، مانند "آستانه شروع". | ولتاژ درایور باید ≥Vf باشد، ولتاژها برای LEDهای سری جمع میشوند. |
| جریان مستقیم | If | مقدار جریان برای عملکرد عادی LED. | معمولاً درایو جریان ثابت، جریان روشنایی و طول عمر را تعیین میکند. |
| حداکثر جریان پالس | Ifp | جریان اوج قابل تحمل برای دورههای کوتاه، برای تاریکی یا فلاش استفاده میشود. | عرض پالس و چرخه وظیفه باید به شدت کنترل شود تا از آسیب جلوگیری شود. |
| ولتاژ معکوس | Vr | حداکثر ولتاژ معکوسی که LED میتواند تحمل کند، فراتر از آن ممکن است باعث شکست شود. | مدار باید از اتصال معکوس یا جهش ولتاژ جلوگیری کند. |
| مقاومت حرارتی | Rth (°C/W) | مقاومت در برابر انتقال حرارت از تراشه به لحیم، پایینتر بهتر است. | مقاومت حرارتی بالا نیاز به اتلاف حرارت قویتر دارد. |
| مقاومت ESD | V (HBM)، مثل 1000V | توانایی مقاومت در برابر تخلیه الکترواستاتیک، بالاتر به معنای کمتر آسیبپذیر است. | اقدامات ضد استاتیک در تولید لازم است، به ویژه برای LEDهای حساس. |
مدیریت حرارتی و قابلیت اطمینان
| اصطلاح | متریک کلیدی | توضیح ساده | تأثیر |
|---|---|---|---|
| دمای اتصال | Tj (°C) | دمای عملیاتی واقعی داخل تراشه LED. | هر کاهش 10°C ممکن است طول عمر را دو برابر کند؛ خیلی زیاد باعث افت نور، تغییر رنگ میشود. |
| افت لومن | L70 / L80 (ساعت) | زمانی که روشنایی به 70% یا 80% مقدار اولیه کاهش یابد. | مستقیماً "عمر خدمت" LED را تعریف میکند. |
| نگهداری لومن | % (مثل 70%) | درصد روشنایی باقیمانده پس از زمان. | نشاندهنده حفظ روشنایی در طول استفاده بلندمدت است. |
| تغییر رنگ | Δu′v′ یا بیضی مکآدام | درجه تغییر رنگ در حین استفاده. | بر یکنواختی رنگ در صحنههای روشنایی تأثیر میگذارد. |
| پیری حرارتی | تخریب ماده | تخریب ناشی از دمای بالا در بلندمدت. | ممکن است باعث افت روشنایی، تغییر رنگ یا خرابی مدار باز شود. |
بسته بندی و مواد
| اصطلاح | انواع رایج | توضیح ساده | ویژگیها و کاربردها |
|---|---|---|---|
| نوع بستهبندی | EMC، PPA، سرامیک | ماده محفظه محافظ تراشه، ارائه رابط نوری/حرارتی. | EMC: مقاومت حرارتی خوب، هزینه کم؛ سرامیک: اتلاف حرارت بهتر، عمر طولانیتر. |
| ساختار تراشه | جلو، تراشه معکوس | چینش الکترود تراشه. | تراشه معکوس: اتلاف حرارت بهتر، کارایی بالاتر، برای توان بالا. |
| پوشش فسفر | YAG، سیلیکات، نیترید | تراشه آبی را میپوشاند، مقداری را به زرد/قرمز تبدیل میکند، به سفید مخلوط میکند. | فسفرهای مختلف بر کارایی، CCT و CRI تأثیر میگذارند. |
| عدسی/اپتیک | مسطح، میکروعدسی، TIR | ساختار نوری روی سطح که توزیع نور را کنترل میکند. | زاویه دید و منحنی توزیع نور را تعیین میکند. |
کنترل کیفیت و دسته بندی
| اصطلاح | محتوای دستهبندی | توضیح ساده | هدف |
|---|---|---|---|
| دسته لومن | کد مثل 2G، 2H | گروهبندی بر اساس روشنایی، هر گروه مقادیر حداقل/حداکثر لومن دارد. | روشنایی یکنواخت را در همان دسته تضمین میکند. |
| دسته ولتاژ | کد مثل 6W، 6X | گروهبندی بر اساس محدوده ولتاژ مستقیم. | تسهیل تطبیق درایور، بهبود بازده سیستم. |
| دسته رنگ | بیضی مکآدام 5 مرحلهای | گروهبندی بر اساس مختصات رنگ، اطمینان از محدوده باریک. | یکنواختی رنگ را تضمین میکند، از رنگ ناهموار در داخل وسایل جلوگیری میکند. |
| دسته CCT | 2700K، 3000K و غیره | گروهبندی بر اساس CCT، هر کدام محدوده مختصات مربوطه را دارد. | الزامات CCT صحنه مختلف را برآورده میکند. |
آزمون و گواهینامه
| اصطلاح | استاندارد/آزمون | توضیح ساده | اهمیت |
|---|---|---|---|
| LM-80 | آزمون نگهداری لومن | روشنایی بلندمدت در دمای ثابت، ثبت افت روشنایی. | برای تخمین عمر LED استفاده میشود (با TM-21). |
| TM-21 | استاندارد تخمین عمر | عمر را تحت شرایط واقعی بر اساس دادههای LM-80 تخمین میزند. | پیشبینی علمی عمر ارائه میدهد. |
| IESNA | انجمن مهندسی روشنایی | روشهای آزمون نوری، الکتریکی، حرارتی را پوشش میدهد. | پایه آزمون شناخته شده صنعت. |
| RoHS / REACH | گواهی محیط زیست | اطمینان از عدم وجود مواد مضر (سرب، جیوه). | شرط دسترسی به بازار در سطح بینالمللی. |
| ENERGY STAR / DLC | گواهی بازده انرژی | گواهی بازده انرژی و عملکرد برای محصولات روشنایی. | در خریدهای دولتی، برنامههای یارانه استفاده میشود، رقابتپذیری را افزایش میدهد. |